Dieta low FODMAPs - omówienie

Stosujesz zdrową dietę, ale po zjedzeniu pełnoziarnistego pieczywa masz brzuch jak balon?

Problem jelita drażliwego dotyka nawet 20% populacji ogólnej. Z tego artykułu dowiesz się jak za pomocą diety opanować dolegliwości jelitowe, czym są węglowodany FODMAPs, na czym polega dieta low FODMAPs oraz jakie są jej etapy. Czym są węglowodany FODMAPs? Spróbujmy rozszyfrować zawiły akronim jakim jest „FODMAPs”. Skrót ten oznacza fermentujące oligo-, di-, monosacharydy i poliole. F – FERMENTUJĄCE: węglowodany te cechują się wysokim stopniem fermentacji, zaś słabą wchłanialnością. O – OLIGOSACHARYDY: krótkołańcuchowe węglowodany, które składają się z połączonych ze sobą dwóch lub więcej rodzajów cukrów prostych. Niestety, ludzki organizm nie wytwarza enzymów, które potrafiłyby całkowicie strawić oligosacharydy, w związku z czym spora ich część przechodzi do jelit, gdzie ulega fermentacji bakteryjnej. Normalne więc wydaje się, że im więcej spożyjemy produktów bogatych w oligosacharydy, tym większa nastąpi produkcja gazów oraz pojawienie się innych przykrych objawów z tym związanych. Wśród oligosacharydów problematyczne mogą być fruktooligosacharydy (FOS), inaczej fruktany i galaktooligosacharydy (GOS) – galaktany. Pierwsze z nich występują w dużych ilościach głównie w pszenicy, życie, cebuli i czosnku, drugie natomiast w nasionach roślin strączkowych, np. Soczewicy, ciecierzycy, grochu, fasoli. D – DISACHARYDY: spośród disacharydów dolegliwości może wywoływać laktoza, która znajduje się głównie w produktach mlecznych takich jak: mleko, jogurty, twarogi, kefiry, maślanki. Jednakże eliminacja żywności zawierającej laktozę jest nadal bardzo kontrowersyjna, ponieważ nie jest wymagana u wszystkich pacjentów. Niektóre osoby z IBS wykazują dobrą tolerancję laktozy. M – MONOSACHARYDY: wśród monosacharydów szczególnie kłopotliwa jest fruktoza. Przykładem takich produktów są: figi, jabłka, gruszki, mango, arbuz, suszone owoce, syrop kukurydziany (glukozowo-fruktozowy) oraz miód. A – „and”, czyli po prostu „i” P – POLIOLE: Inaczej zwane alkoholami cukrowymi, do których należą ksylitol, maltitol, mannitol, sorbitol i izomalt. Znajdują się one m.in. w awokado, śliwkach, brzoskwiniach, kalafiorze oraz niektórych produktach bezcukrowych i dietetycznych. Ze względu na swoją budowę nie są one wchłaniane w jelicie cienkim. Przez co po spożyciu ich nadmiernej ilości szybko fermentują w jelitach, powodując ból brzucha i biegunkę.

Dieta low FODMAPs, jak sama nazwa mówi, polega na czasowym wyeliminowaniu produktów bogatych w krótkołańcuchowe węglowodany i poliole. Składa się z trzech etapów: eliminacji, reintrodukcji oraz personalizacji. Pierwszy etap polega na całkowitym wykluczeniu z diety pokarmów bogatych w FODMAPs. Mimo wyłączenia z jadłospisu pewnych grup produktów, nie jest to dieta eliminacyjna, jest to dieta w której zastępujemy jeden produkt high FODMAPs innym low FODMAP. Kolejną fazą jest ponowne wprowadzanie produktów high FODMAPs do diety. Każdą podgrupę FODMAPs należy wprowadzić osobno, podczas gdy dieta w tle jest nadal low FODMAPs. Należy pamiętać o kilku dniach przerwy między reintrodukcją kolejnych podgrup produktów high FODMAPs. Nie powinno się przedłużać fazy eliminacyjnej, ponieważ dieta ta jest dość restrykcyjna i im dłużej wykluczamy produkty high FODMAPs, które są bogate w witaminy i składniki mineralne oraz błonnik, tym większe jest ryzyko niedoborów żywieniowych. Bardzo ważne jest przeprowadzenie drugiej fazy, czyli reintrodukcji, gdyż nie wszystkie produkty bogate w FODMAPs powodują dolegliwości u każdego pacjenta z IBS. Warto zaznaczyć, że inulina, należąca do fruktooligosacharydów, jest prebiotykiem, który stymuluje wzrost korzystnych bakterii jelitowych.

Trzeci etap obejmuje ustalenie długoterminowej, spersonalizowanej diety FODMAPs z określeniem indywidualnego progu tolerancji na produkty o wysokiej zawartości FODMAPs. Ważne jest, aby unikać tylko tych pokarmów, które wywołują objawy. Ponadto tolerancja na FODMAPs może się zmieniać z czasem, dlatego należy spróbować ponownie wprowadzić dany produkt za kilka miesięcy w celu oceny ewentualnej zmiany tolerancji. Zespół jelita drażliwego – badania naukowe pokazują istotne statystycznie różnice grupowe dla diety low FODMAPs w porównaniu z innymi dietami w odniesieniu do objawów żołądkowo-jelitowych, bólów brzucha i jakości życia związanej ze zdrowiem u pacjentów z IBS. Przerost bakteryjny jelita cienkiego wykazano, że u znacznej części pacjentów z IBS występuje SIBO, co koreluje dodatnio z intensyfikacją takich objawów klinicznych, jak wzdęcia i zaburzenia rytmu wypróżnień, a zwłaszcza pojawienie się biegunek. Wobec czego wydaje się, że stosowanie diety low FODMAPs może łagodzić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego u osób z SIBO. Przewlekłe występowanie wzdęć, nadmiernych gazów jelitowych, biegunek, zaparć – pojawienie się od czasu do czasu wzdęć, czy gazów po obfitszym posiłku jest jak najbardziej normalne i zdarza się każdemu. Dopiero uporczywe i chroniczne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego powinny nas skłonić do wizyty u lekarza i przyjrzenia się bliżej swojemu stanu zdrowia.

PODSUMOWANIE Liczne badania naukowe potwierdzają skuteczność diety z ograniczeniem FODMAPs w łagodzeniu objawów ze strony przewodu pokarmowego u osób chorujących na IBS. Jednakże ze względu na dosyć restrykcyjny charakter diety i ryzyko niedoborów żywieniowych powinna być stosowana krótkoterminowo oraz pod okiem wykwalifikowanego dietetyka. Rekomendowana jest spersonalizowana dieta z określeniem indywidualnego progu tolerancji na produkty o wysokiej zawartości FODMAPs.



405 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie